Sluipverbruik vinden met je P1-meter: lees de nacht, zet groepen uit

Sluipverbruik vind je met een P1-meter door 's nachts te kijken. Het laagste verbruik tussen middernacht en vijf uur is je basisverbruik: alles wat altijd aan staat. Zet daarna in de meterkast één groep tegelijk uit en kijk hoeveel watt er wegvalt. Zo weet je in een kwartier welke kamer de stille verbruiker heeft.

Wat sluipverbruik is

Sluipverbruik is stroom die een apparaat gebruikt terwijl je het niet gebruikt: op stand-by, of zelfs als het uit staat. Denk aan televisies, decoders, computers en transformatoren.^MC Door Europese regels hebben nieuwe apparaten bijna geen sluipverbruik meer. Oudere apparaten kunnen nog flink wat trekken, omdat die regels er toen nog niet waren.^MC

Het grootste stille verbruik zit vaak niet in stand-by, maar in apparaten die gewoon altijd aan staan zonder dat je eraan denkt: een oude pomp van de vloerverwarming, een vijverpomp, een aquarium of een tweede koelkast in de schuur.^MC

Stap 1: lees je basisverbruik

Een P1-meter laat zien wat je huis op dit moment van het net haalt. Bij een meter met DSMR 5 komt er elke seconde een nieuw getal, bij DSMR 4 elke tien seconden.^{DSMR 5DSMR 4} Dat is precies wat je nodig hebt.

1. Kijk de ochtend na een gewone nacht in de grafiek van je app naar het verbruik tussen middernacht en vijf uur.
2. Zoek het laagste punt. Dat getal in watt is je basisverbruik.
3. Heb je zonnepanelen, kijk dan echt naar de nacht: overdag haalt de opwek het verbruik weg en zie je het niet.

Reken het om naar een jaar: watt keer 8.760 uur, gedeeld door 1.000, is kWh per jaar. Een basisverbruik van 100 watt is dus 876 kWh per jaar. Ter vergelijking: een gemiddeld huishouden gebruikt in totaal 2.430 kWh per jaar.^MC Met je eigen prijs per kWh weet je wat het kost.

Stap 2: zet één groep tegelijk uit

In je meterkast zit een rij groepen: schakelaars die elk een deel van het huis voeden. Zet ze 's avonds één voor één uit en houd de app op je telefoon in de gaten.

1. Wacht na elke groep een halve minuut, zodat de app een nieuw getal heeft.
2. Noteer hoeveel watt er wegvalt. Valt er veel weg, dan zit daar je verdachte.
3. Zet de groep weer aan voor je naar de volgende gaat.
4. Laat de hoofdschakelaar met rust. Let op groepen met een koelkast, vriezer, alarm of medische apparatuur: zet die snel terug.

Weet je welke groep het is, loop dan door de kamers die erop zitten. Trek stekkers één voor één uit, of zet een losse energiemeter tussen een apparaat en het stopcontact. Zo'n metertje kost een tientje tot enkele tientallen euro's en laat precies zien wat één apparaat gebruikt.^MC

Stap 3: ken de bekende verdachten

Milieu Centraal zet een aantal grote stroomverbruikers op een rij. De kosten rekent het met €0,21 per kWh, de verwachte gemiddelde stroomprijs voor 2026 tot 2040.^MC

Een paar daarvan zijn makkelijk op te lossen. Dezelfde oude pomp van de vloerverwarming gebruikt met een pompschakelaar zo'n 130 kWh per jaar in plaats van 700, dat is €30 in plaats van €150. Zo'n schakelaar kost rond de €50.^MC

De tv-hoek

Bij de televisie zit het stille verbruik vaak in de instellingen. In de gewone stand-bystand gebruikt een tv maximaal 0,5 watt, dat is 3,7 kWh per jaar. Met een netwerkverbinding of een snelstartfunctie kan dat oplopen tot 7,7 watt, 56 kWh per jaar.^MC

De decoder is vaak de grotere verbruiker. Een moderne decoder gebruikt 28 tot 110 kWh per jaar. Een oudere decoder, of een decoder op de stand-bystand Hoog of Actief, kan in uitzonderingen meer dan 400 kWh per jaar gebruiken.^MC Kies de ecostand, of zet tv en decoder 's nachts helemaal uit met een stekkerdoos met schakelaar.^MC

Wat je eraan doet

• Gebruik de uitknop in plaats van de stand-byknop, als het apparaat er een heeft.^MC
• Een stekkerdoos met schakelaar voor een groepje apparaten, zoals de computer met alles eromheen of de tv met de decoder.^MC
• Een bespaarstekker zet de stand-by helemaal uit. Hij gebruikt zelf 0,1 tot 0,3 watt.^MC
• Een schakelklok voor een apparaat dat alleen op vaste tijden aan hoeft. Die kost €10 tot €50.^MC
• Vervang een oud apparaat dat altijd aan staat, zoals een tweede koelkast die je eigenlijk niet nodig hebt.^MC

Kijk na een week opnieuw naar je nachtverbruik. Is het lager, dan zie je dat meteen in de grafiek. Dat is ook waar inzicht zijn besparing vandaan haalt: met een schermpje in de woonkamer besparen mensen gemiddeld 2% op stroom en 7% op gas.^MC

Je nachtverbruik en een thuisbatterij

Je basisverbruik is ook het getal dat telt als je over een thuisbatterij nadenkt. Milieu Centraal adviseert: kies een batterij niet te groot, want hij moet je avond- en nachtverbruik dekken, en dat meet je met een P1-meter.^MC Wie eerst het sluipverbruik omlaag brengt, heeft een kleinere batterij nodig, of helemaal geen. Hoe je dat afweegt, staat in thuisbatterij en dynamisch contract.

Meer over verbruik lezen staat in de gids verbruik en sluipverbruik. Heb je nog geen P1-meter, begin dan bij wat is een P1-meter.

Veelgestelde vragen

Hoe vind ik sluipverbruik met een P1-meter?

Kijk naar het laagste verbruik in de nacht. Zet daarna één groep tegelijk uit en kijk hoeveel watt er wegvalt.

Hebben nieuwe apparaten nog sluipverbruik?

Bijna niet, door Europese regels. Oudere apparaten wel.^MC

Wat gebruikt een tv op stand-by?

Maximaal 0,5 watt in de gewone stand-by. Met netwerk- of snelstartfuncties tot 7,7 watt.^MC

Wat is een bekende stille verbruiker?

Een oude pomp van de vloerverwarming zonder schakelaar: zo'n 700 kWh per jaar.^MC