P1 of P4: je verbruik op het moment zelf of de dag erna

P1 en P4 zijn twee manieren om je slimme meter uit te lezen. Bij P1 zit er een kastje in je meterkast dat je verbruik op het moment zelf ziet. Bij P4 leest een app of website je meter één keer per dag op afstand uit, en zie je vandaag wat je gisteren gebruikte.^MC

Twee poorten, twee soorten gegevens

Een slimme meter heeft meer dan één uitgang voor gegevens. De netbeheerder gebruikt een verbinding op afstand om je meterstanden op te halen. Daarnaast is er de P1-poort: een aansluiting op de meter zelf, bedoeld voor jou.^{DSMR 5} P4 is de naam voor de route waarlangs een app via de netbeheerder je gegevens ophaalt.

Dat verschil in route bepaalt wat je ziet. P1 is rechtstreeks: je kastje hangt aan de meter en krijgt elke seconde of elke tien seconden nieuwe getallen, afhankelijk van de versie van je meter.^{DSMR 5DSMR 4} P4 gaat via de netbeheerder: die leest je meter één keer per dag uit, en de app laat de gegevens van gisteren zien, meestal in blokken van een uur of kwartier.^MC

P1 en P4 naast elkaar

Wanneer P1 beter past

P1 is de keuze als je iets wilt doen op het moment zelf. Drie voorbeelden.

• Je zoekt een stroomverbruiker. Zet een apparaat aan en je ziet het verbruik direct stijgen.^MC Met P4 zie je pas morgen een blok van een uur waarin het verbruik hoger was, zonder te weten wat het was. Hoe je dat aanpakt, staat in sluipverbruik vinden met je P1-meter.
• Je hebt zonnepanelen. De meter telt afname en teruglevering apart.^{DSMR 5} Met P1 zie je op een zonnige middag wanneer je teruglevert, en kun je op dat moment de wasmachine aanzetten.
• Er moet iets automatisch reageren. Een thuisbatterij, een laadpaal of een warmtepomp die op je verbruik moet sturen, heeft getallen van nu nodig, niet van gisteren. Lees thuisbatterij en dynamisch contract.

Hetzelfde kwartier, twee keer bekeken

Stel: om acht uur 's avonds zet je de waterkoker aan, terwijl de vaatwasser net begint te verwarmen. Met een P1-meter zie je het verbruik op dat moment omhoog springen en een paar minuten later weer zakken. Je ziet ook welke van de twee het meest trok: zet de waterkoker uit en kijk wat er overblijft.

Met P4 zie je de volgende dag één blok van een kwartier of een uur waarin je verbruik hoger was dan normaal.^MC Dat is genoeg om te zien dat je avonden duurder zijn dan je middagen. Het is te grof om te zien welk apparaat het deed.

Wanneer P4 genoeg is

P4 is genoeg als je vooral wilt weten hoe je verbruik zich over de dagen en maanden ontwikkelt. Je hoeft niets aan te sluiten, er hangt niets in je meterkast, en je hebt geen wifi bij de meter nodig. Dat is handig in een flat waar de meterkast in een gemeenschappelijke ruimte zit, of als je de meterkast liever dicht laat.

Wel geldt: voor een P4-dienst neem je vaak een abonnement, al zijn er ook gratis diensten.^MC En een P4-dienst kan het verbruik van losse apparaten en de opbrengst van je zonnepanelen niet meten.^MC

Allebei tegelijk?

Dat kan. P1 en P4 zitten elkaar niet in de weg: de P1-poort is een aparte uitgang van de meter, en een kastje in die poort verandert niets aan wat de netbeheerder uitleest.^{DSMR 5}

Als je het uitlezen op afstand uitzet

Wil je niet dat de netbeheerder je meterstanden automatisch krijgt, dan kun je dat laten uitzetten. Je kunt de slimme meter dan nog wel gebruiken met een energieverbruiksmanager.^MC Dat is dus P1. Je moet je meterstanden dan wel zelf doorgeven voor de jaarafrekening, bij een verhuizing en als je overstapt.^MC Wil je later toch weer uitlezen op afstand, dan kan de netbeheerder daar kosten voor rekenen.^MC

Elke seconde of elke tien seconden

Ook binnen P1 zit verschil. Een meter met DSMR 5 stuurt elke seconde een nieuw telegram. Een meter met DSMR 4 doet dat elke tien seconden.^{DSMR 5DSMR 4} Voor gewoon kijken maakt dat weinig uit. Voor een apparaat dat snel moet reageren, zoals een thuisbatterij die stroom levert als de waterkoker aangaat, is elke seconde beter. Welke versie jij hebt, lees je in welke slimme meter heb ik.

Gas zit in beide gevallen in grovere blokken. Bij DSMR 5 staat in het telegram de laatste waarde van vijf minuten, bij DSMR 4 de laatste uurwaarde.^{DSMR 5DSMR 4}

Zo kies je

1. Wil je weten hoeveel je per dag of per maand gebruikt? Dan is een P4-dienst genoeg. Er hangt niets in je meterkast.^MC
2. Wil je zien wat er nu gebeurt, of iets zoeken? Neem een P1-meter. Zie de gids P1-meters en koppelen.
3. Wil je dat het hele huis meekijkt? Kies een P1-systeem met een scherm. Met een scherm in de woonkamer bespaar je meestal meer dan met een app.^MC
4. Wil je sturen met een batterij, laadpaal of dynamisch contract? Dan is P1 de basis.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen P1 en P4?

P1 leest je meter in de meterkast uit, op het moment zelf. P4 haalt je verbruik één keer per dag op afstand op; je ziet het de dag erna.^MC

Heb ik voor P4 iets nodig in de meterkast?

Nee. Een P4-dienst leest je slimme meter op afstand uit.^MC

Werkt P1 als ik het uitlezen op afstand heb uitgezet?

Ja. Je kunt de slimme meter dan nog gebruiken met een energieverbruiksmanager; je meterstanden geef je zelf door.^MC

Kan ik met P4 mijn zonnepanelen volgen?

Alleen wat je teruglevert. De opbrengst van je panelen kan een P4-systeem niet meten.^MC